Home > ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΟ > Εισαγωγικές σημειώσεις - οικονομικό ρεπορτάζ


ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ  ΡΕΠΟΡΤΑΖ

1. Εισαγωγικές σημειώσεις
Ο δημοσιογράφος, ο ρεπόρτερ, καλύπτει ειδησεογραφικά κάθε συμβάν, το οποίο το Μ. Μ. Ε. που εργάζεται εκτιμά  ότι ενδιαφέρει την κοινή γνώμη. Όταν ολοκληρωθεί η συλλογή των απαραίτητων στοιχείων, τα οποία θα μας δώσουν τη συνολική εικόνα του γεγονότος, τότε γράφεται το ρεπορτάζ. Το ρεπορτάζ χωρίζεται, ανάλογα με την κατηγορία ή το είδος του.
Θυμίζουμε πως έχουμε το καθημερινό ρεπορτάζ, το αποκαλυπτικό, το εποχικό, το συγκριτικό, το ρεπορτάζ αγοράς, το ρεπορτάζ καταγγελία και το αφιέρωμα. Στα βασικότερα είδη του ρεπορτάζ μπορούμε να περιλάβουμε το ελεύθερο, το αστυνομικό, το δικαστικό, το πολιτικό, το κοινοβουλευτικό, το πειραϊκό, το εξωτερικό, το καλλιτεχνικό, το αθλητικό, το ρεπορτάζ υπουργείων και το οικονομικό, το οποίο θα  μπορούσαμε να το εντάξουμε σε αυτό των υπουργείων.
Για το συγκεκριμένο, όμως,  ρεπορτάζ αυτό δεν μπορεί να γίνει αφού δεν το επιτρέπουν η ιδιομορφία του και οι πολλές ιδιαιτερότητές του, τις οποίες χωρίς αμφιβολία συναντάμε στο χώρο των αριθμών, των πράξεων και των υπολογισμών.
Αυτός λοιπόν ο χώρος, του οικονομικού ρεπορτάζ, απαιτεί υψηλή εξειδίκευση και πολύχρονη παρουσία, όπως άλλωστε η πλειονότητα των ρεπορτάζ προστάζει. Όλοι όσοι εργάζονται στο οικονομικό τμήμα μιας εφημερίδας, κατά κύριο λόγο, σε ραδιοφωνικό ή τηλεοπτικό σταθμό, παρακολουθούν τη δραστηριότητα και την παραγωγικότητα των ονομαζόμενων οικονομικών υπουργείων και ταυτόχρονα οφείλουν να γνωρίζουν τα δρώμενα των φορέων, που είναι "χρεωμένα" στα υπουργεία.
Τα κατ΄ εξοχήν οικονομικά υπουργεία είναι, ασφαλώς, το Οικονομικών, το Εθνικής Οικονομίας, το Ανάπτυξης (Βιομηχανίας) και  το Εμπορίου. Άμεση σχέση με την οικονομία έχουν και άλλα παραγωγικά υπουργεία όπως το Εργασίας, το Γεωργίας, ενώ σε μία τρίτη κατηγορία θα μπορούσαμε να εντάξουμε δραστηριότητες που αφορούν στην εκπαίδευση, στην άμυνα, στην υγεία, στον τουρισμό.
Διαπιστώνουμε πως το φάσμα είναι ευρύτατο και οπωσδήποτε όλες αυτές οι   δραστηριότητες θα μπορούσαν να ήταν επιχειρηματικές δραστηριότητες. Είτε χωριστά η κάθε μία είτε ομαδοποιημένες, ανάλογα με τους τομείς και τους κλάδους παραγωγής.
Στα επιμέρους αντικείμενα του οικονομικού ρεπορτάζ εντάσσονται η εφορία, η αγορανομία, το χρηματιστήριο, τα τελωνεία, οι ΔΕΚΟ, οι τράπεζες, οι βιομηχανικές μονάδες, ο ΣΕΒ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι τιμές της αγοράς (ένδυση, υπόδηση, διατροφή, οικιακός εξοπλισμός).

Λέξεις όπως πληθωρισμός, ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν), Κατά Κεφαλήν Εισόδημα, Φόρος Εισοδήματος, Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), Φόροι Καταναλωτικής Δαπάνης (έμμεσοι φόροι), τοκοχρεωλυτική δαπάνη, προϋπολογισμός (ισοσκελισμένος, ελλειμματικός, πλεονασματικός), φορολογία (άμεση ή έμμεση) και πολλές άλλες λέξεις ή ακόμα και έννοιες θα τις συναντάται καθημερινά όσοι από εσάς ασχοληθείτε τελικά με το οικονομικό ρεπορτάζ, το οποίο με δυο λέξεις  μπορούμε να το προσδιορίσουμε ως κοινωνική επιστήμη.
Χρησιμοποιώ αυτές τις λέξεις γιατί οι κοινωνικές επιστήμες εξετάζουν, αναλύουν και προσδιορίζουν εκείνους τους παράγοντες οι οποίοι καθορίζουν τη συμπεριφορά των ατόμων σε συγκεκριμένο τόπο, ορισμένη χρονική στιγμή, πάντα βέβαια μέσα στο πλαίσιο μιας οργανωμένης και ευνομούμενης κοινωνίας.
Η οικονομική επιστήμη κάνει ακριβώς το ίδιο.  Με τη διαφορά πως εξετάζει τη συμπεριφορά του ατόμου ως καταναλωτή, επιχειρηματία, εργάτη, επενδυτή.
Αν έπρεπε να δώσουμε ορισμό στην οικονομική επιστήμη, συνοπτικά, θα θεωρήσουμε ότι είναι το σύνολο των οικονομικών ενεργειών των ατόμων, οι οποίες αποβλέπουν στην εξασφάλιση των μέσων με τα οποία επιτυγχάνεται η ικανοποίηση των αναγκών  των ατόμων μιας κοινωνίας.
Θέλω να σημειώσετε στο σημείο αυτό, πως  τα μέσα με τα οποία επιτυγχάνεται η ικανοποίηση των αναγκών των ατόμων της κοινωνίας ονομάζονται αγαθά.
Ανέφερα προηγουμένως ορισμένες λέξεις - κλειδιά. Θα επιχειρήσουμε να τις αποκωδικοποιήσουμε ώστε να έχετε τα βασικά βοηθήματα για να κατανοήσετε το οικονομικό περιβάλλον,  να διεισδύσετε στο θεσμικό πλαίσιο που κινείται η οικονομία και να εξοικειωθείτε με τις διαδικασίες, τις λειτουργίες και τους παράγοντες της οικονομικής ζωής.
Με λίγα λόγια θα ανακαλύψουμε ποιοι βρίσκονται μέσα στο οικονομικό περιβάλλον, πως δραστηριοποιούνται και  θα εξακριβώσουμε το ρόλο ενός εκάστου αλλά και του κράτους στη γενικότερη λειτουργία του συστήματος.
Ίσως σε ορισμένους επικρατεί η αντίληψη πως με τον όρο οικονομία εννοούμε μόνο κάποιους αριθμούς, με ή χωρίς δεκαδικά ψηφία, ορισμένες πράξεις και υπολογισμούς, ψυχρούς και τίποτε άλλο. Δεν είναι έτσι. Ή δεν είναι πάντα έτσι. Η οικονομία είναι σχέσεις μεταξύ εμπορευμάτων, τα οποία διακινούν άνθρωποι. Άρα είναι και ανθρώπινες σχέσεις, και αλίμονο αν πιστεύαμε  το αντίθετο.   
Το οικονομικό επίπεδο, ή φάσμα αν το προτιμάτε, είναι στενά συνδεδεμένο με άλλες επιστήμες, ιδιαίτερα όμως με την πολιτική. Την μεθοδολογική της προσέγγιση θα τη διαχωρίσουμε σε εκείνη που αφορά τη θετική οικονομική επιστήμη και σε εκείνη που σχετίζεται με τη δεοντολογική. Το αντικείμενο της θετικής προσδιορίζεται στο ενδιαφέρον σχετικά με το τι πραγματικά συμβαίνει στην οικονομία. Η δεοντολογική ενδιαφέρεται με το τι πραγματικά θα έπρεπε να συμβαίνει, στην οικονομία, με βάση ορισμένους προκαθορισμένους στόχους.

Έχουμε ήδη αναφέρει τη λέξη αγαθά, η παραγωγή των οποίων ικανοποιεί τις ανάγκες μας. Για να πάρουν την τελική τους μορφή απαιτείται επεξεργασία, η οποία δεν είναι άλλη από την παραγωγική διαδικασία. Το κάθε  αγαθό για να παραχθεί χρειάζεται συγκεκριμένη διαδικασία. Όμως σε όλες τις παραγωγικές διαδικασίες υπάρχουν πέντε χαρακτηριστικά:
· Η εργασία: πρόκειται για τη συνεισφορά, στη διαδικασία παραγωγής,  η οποία πραγματοποιείται συνειδητά από άτομα της κοινωνίας, τα οποία προσφέρουν - παρέχουν - προσωπικές υπηρεσίες.
· Η φύση: η συμμετοχή της είναι απαραίτητη για την ολοκλήρωση της παραγωγικής διαδικασίας. Και όταν λέμε φύση δεν εννοούμε μόνο γη, αέρα και θάλασσα, αλλά και το υπέδαφος το οποίο προσφέρει πρώτες ύλες αλλά και τον θαλάσσιο πλούτο.
· Η χρονική διάρκεια: καθορίζεται από τη στιγμή της έναρξης έως τη στιγμή της ολοκλήρωσης, δηλαδή μέχρι τη στιγμή που θα βγει από την παραγωγική διαδικασία.
· Η τεχνική μέθοδος: εφαρμόζεται σε κάθε παραγωγική διαδικασία, αλλά διαφέρει και καθορίζεται από το παραγόμενο αγαθό. Είναι αποτέλεσμα της εξέλιξης της επιστήμης κάτι που αυτόματα μας επιτρέπει να αντιληφθούμε το απλό (μαγγανοπήγαδο, εργάτες για αλώνισμα, σπορά κλπ).
· Απαραίτητη προϋπόθεση κάθε παραγωγικής διαδικασίας αποτελεί και η χρήση ενός ακόμα στοιχείου, το οποίο μπορεί να είναι μια πρώτη ύλη, ένα ημικατεργασμένο αγαθό ή  ένα διαρκές αγαθό, όπως για παράδειγμα ένα εργοστάσιο, ένα μηχάνημα, κάποιο εργαλείο. Αυτό το στοιχείο το οποίο είναι άκρως απαραίτητο για την παραγωγική διαδικασία  ονομάζεται κεφάλαιο.

Και βέβαια δεν εννοούμε το σύνολο των χρημάτων, των επιταγών, των καταθέσεων που διαθέτει κάποιος.
Και το εξηγώ αμέσως.
Το κεφάλαιο μαζί με την εργασία και τη φύση αποτελούν τους συντελεστές παραγωγής. Μπορούμε να ορίσουμε πως κεφάλαιο, ως συντελεστής παραγωγής, είναι όλα τα διαρκή αγαθά για παραγωγικούς σκοπούς. Δηλαδή τα εργοστάσια, τα μηχανήματα, τα εργαλεία, τα μεταφορικά μέσα. Αν εξετάσουμε με περισσότερη προσοχή κάθε ένα από τα παραπάνω υλικά αγαθά, τα οποία συνιστούν το κεφάλαιο, θα διαπιστώσουμε πως πρόκειται για δημιούργημα των άλλων δύο. Θεριστική μηχανή, την οποία χρησιμοποιεί ο γεωργός  για να μαζέψει τα προϊόντα του, έχει παραχθεί με τη χρήση πρώτων υλών (σίδερο) και την εργασία ανθρώπων οι οποίοι μετέτρεψαν την πρώτη ύλη σε μηχάνημα.
Συμπερασματικά το κεφάλαιο είναι αυτά που είπα πιο πάνω (επιταγές, μετρητά, καταθέσεις) αλλά με την υποσημείωση πως όλα αυτά αντιπροσωπεύουν συγκεκριμένη αγοραστική δύναμη, δηλαδή παρέχουν τη δυνατότητα για την αγορά οικονομικών αγαθών.

Συνοψίζοντας πρέπει να σημειώσουμε και τα εξής:
· Η παραγωγή έχει δύο έννοιες. Την τεχνική, η οποία αφορά στο μετασχηματισμό πρώτων υλών σε έτοιμα υλικά αγαθά και τη γενική η οποία χαρακτηρίζει ως παραγωγή και τις προσφερόμενες υπηρεσίες των ατόμων που αποβλέπουν στην εξασφάλιση των μέσων για την ικανοποίηση των αναγκών τους.
· Τα χαρακτηριστικά στοιχεία της παραγωγής είναι η χρησιμοποίηση της εργασίας, της φύσης, των πρώτων υλών ή ημικατεργασμένων προϊόντων ή διαρκών παραγωγικών αγαθών, η χρονική διάρκεια της παραγωγής και η χρήση της τεχνολογίας.
· Τα απαραίτητα για την παραγωγή αγαθών στοιχεία ονομάζονται παραγωγικοί συντελεστές.
· Οι συντελεστές παραγωγής είναι η εργασία, η φύση και το κεφάλαιο.

 


 



Γλωσσάρι δημοσιογραφίας
Σχόλιο και είδηση - διαχωρισμός
Είδη και κατηγορίες εφημερίδων
Είδη και κατηγορίες ρεπορτάζ
Η τέχνη της πειθούς
Συνέντευξη
Τηλεοπτική παραγωγή
Διαφήμιση
Προπαγάνδα
Αγαθά και εργασία
Προϋπολογισμός
Το κέρδος σκοπός των επιχειρήσεων
Το χρήμα και το τραπεζικό σύστημα
Created by Hellas Internet