Home > ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ - ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ > Συνέντευξη: Λάμπρος Κανελλόπουλος, πρόεδρος unicef - περιοδικό SALVE τεύχος Δεκεμβρίου 2004


(Σ.Σ.: Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύθηκε στο τεύχος Δεκεμβρίου του περιοδικού SALVE).
Οδός Πατησίων. Πανό. Πολλά πανό. Εκείνος μπροστά, αγκαλιασμένος με τους συντρόφους του. Με τους συναγωνιστές. Ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ περιμένει να ξεκινήσει ένα ακόμα συλλαλητήριο. Και πίσω χιλιάδες εργάτες έτοιμοι να διαδηλώσουν πως «νόμος είναι το δίκιο του εργάτη».
Οι σαράντα παραπάνω λέξεις δεν μπορούν να περιγράψουν την εικόνα που βλέπει κάποιος περιμένοντας, στο χώρο υποδοχής, να συναντήσει τον Λάμπρο Κανελλόπουλο. Η αιτία υπήρχε, εδώ και καιρό, για τούτη τη συνέντευξη. Από τότε που ο Λάμπρος Κανελλόπουλος είναι πρόεδρος της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής της unicef στην Ελλάδα. Τώρα δόθηκε και η αφορμή. Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού. Αφιερωμένη στα εκατοντάδες εκατομμυρίων παιδιών, σε κάθε γωνιά του πλανήτη μας.
Πάντως ένοιωσα έκπληξη. Αιφνιδιάστηκα όταν δεν είδα καμία κομματική αφίσα ή φωτογραφία αρχηγού. Δείχνει να κρατάει αποστάσεις από αρχηγούς και ηγετικές ομάδες. Έχει τη δική του αισθητική αντίληψη, που εκφράζει και τη βιωματική του σχέση με την πολιτική.
Οφείλω να σημειώσω και κάτι ακόμα. Ίσως είναι το πιο λιτό πολιτικό γραφείο, από εκείνα που με οδήγησε η επαγγελματική μου ιδιότητα. Όλων των κομμάτων. Στ΄ αλήθεια αυτό ξεχωρίζει.
Στο γραφείο του άλλοι δύο πίνακες, με μεγάλες συγκεντρώσεις: του μεσοπολέμου η μία και η άλλη, νεώτερη, από αγώνα στα ναυπηγεία Σκαραμαγκά.
«Είναι συμβολικοί των μεγάλων προσδοκιών, των μεγάλων αγώνων, των μεγάλων στόχων, των μεγάλων αιτημάτων» λέει και προσθέτει: «Είναι ο συμβολισμός μιας εξέλιξης που συνδέεται με την ανάγκη της συμμετοχής».
Τα τυπικά μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα. Κοιτάζω πίσω μου. Μια ακόμη έκπληξη: διακριτικά τοποθετημένες σε μια μικρή βιβλιοθήκη δυο μικρές φωτογραφίες: Με τον Ανδρέα Παπανδρέου και τον Γιάσερ Αραφάτ. Μου αλλάζει ότι είχα κατά νου, για να αρχίσω τις ερωτήσεις.
 
Διαγράψατε τους αρχηγούς; Ούτε ο σημερινός, ούτε ο προηγούμενος, ούτε αφίσα του κόμματος; Κι η φωτογραφία με τον Ανδρέα διακριτική και όχι «πρώτο πλάνο». Και δίπλα με τον Αραφάτ. Τι να υποθέσω;
Δείχνει να μη θέλει να απαντήσει. Σηκώνει το αριστερό χέρι και το ακουμπάει αμήχανα στο πρόσωπό του. Τραβάει μια ρουφηξιά καφέ. Δεν τον ξαναρωτάω. Κάνει ένα μορφασμό. Κι ένα δεύτερο. Κοιτάει στα κλεφτά το ρολόι του.
«Ξέρεις -είναι η πρώτη λέξη του έπειτα από κάμποση ώρα- συνδέθηκα μαζί του. Ο Ανδρέας με αγκάλιασε με την προσωπική του φιλία. Μου πρόσφερε την αγάπη του. Ο Αραφάτ είναι από τις πλέον σημαντικές προσωπικότητες του καιρού μας. Τιμώ τους αγώνες του».
Είμαι έτοιμος, λοιπόν, για την πρώτη ερώτηση. Τον προετοιμάζω. Και δηλώνει πρόθυμος να απαντήσει, σε ότι ερωτηθεί, χωρίς ν΄ αποκρύψει τίποτα.

Σήμερα, έπειτα από τέσσερα χρόνια στη θέση του προέδρου της unicef, δεν φαντάζει αντιφατική η έννοια της ανθρωπιστικής προσφοράς και της πολιτικής; Συνδυάζονται;
Δεν υπάρχει αντίφαση ανάμεσα στην πολιτική και τον ανθρωπισμό.
 
Πως δεν υπάρχει. Η πολιτική έτσι όπως έχει επικρατήσει είναι συμφέροντα και η unicef είναι προσφορά στον άνθρωπο και στο παιδί.
Πολιτική όχι με την έννοια της τρέχουσας συμμετοχής πάνω στα ζητήματα που αφορούν στη λειτουργία του κόμματος. Ο ανθρωπισμός αποτελεί βαθύτατη κοινωνικοπολιτική διαδικασία, γιατί έχει καθαρά πολιτικό υπόβαθρο. Ο ανθρωπισμός είναι η συμμετοχή σου σε μια διαρκή προσπάθεια και σ΄ έναν αέναο αγώνα για την εξάλειψη προβλημάτων και ανισοτήτων, για την αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με την ποιότητα και το επίπεδο ζωής των συνανθρώπων σου. Οι παλιές αστικές αντιλήψεις, του προηγούμενου αιώνα, που ήθελαν τον ανθρωπισμό ταυτόσημο με την φιλανθρωπία και που η φιλανθρωπία ήταν έργο της κοινωνικοοικονομικής ελίτ και παρουσιαζόταν σαν φιλευσπλαχνία, ανήκουν στο παρελθόν.
 
Πάντως μάλλον ξάφνιασε η παρουσία σας στη θέση του προέδρου της unicef.
Απόλυτα συνειδητή επιλογή. Ήθελα να καλύψω το μεγάλο κενό που είχα μέσα μου, που δεν μου το κάλυπτε η πολιτική. Δεν βρέθηκα τυχαία στην unicef. Δεν θεωρώ πως η στάση μου είναι κάτι ξεχωριστό από την προηγούμενη. Είναι τα ίδια κίνητρα που με ώθησαν, τα ίδια ερεθίσματα που δέχτηκα πολύ νέος για να εμπλακώ στο συνδικαλισμό για να προβάλω δικαιώματα, για να συμμετάσχω σε αγώνες για την κατοχύρωση δικαιωμάτων, ελευθεριών, για την προσπάθεια βελτίωσης του επιπέδου ζωής των εργαζομένων και των συνταξιούχων.
 
Πιστεύετε ότι με αυτή σας την επιλογή μπορείτε να αλλάξετε τους πολιτικούς και να τους στρέψετε, με το δικό σας, παράδειγμα σε μια διαφορετική αντίληψη και πρακτική άσκησης της πολιτικής;
Δεν καλλιεργώ κανένα μοντέλο. Κανένα υπόδειγμα. Είναι προσωπική στάση ζωής. Είναι τρόπος ζωής, όπως αντιλαμβάνομαι τη συμμετοχή μου στην κοινωνία μας, σε ζητήματα που έχουν πολιτικό υπόβαθρο και ασφαλώς βαρύνουσες ιδεολογικές παραμέτρους.
 
Δεν φαντάζει λίγο ουτοπικό να μπορέσει κάποιος, έστω και από αυτή τη θέση, να συμβάλλει αποτελεσματικά στην καταπολέμηση της παιδικής εκμετάλλευσης και της παιδικής πορνείας;
Όχι, όχι. Πραγματικά δεν το θεωρώ ουτοπικό. Το θεωρώ, όμως, ζήτημα που περικλείει ρομαντισμό. Είναι επιλογή που δεν υπακούει σε διλήμματα και σε συμβιβασμούς. Η παιδική εκμετάλλευση είναι το αποτέλεσμα ενός άνισου, άδικου, οικονομικά και κοινωνικά κατεστραμμένου κόσμου.
Σήμερα πάνω από 250.000.000 παιδιά στον κόσμο έχουν μπει σε δίκτυα εκμετάλλευσης. Η παιδική εκμετάλλευση είναι η τρίτη μεγαλύτερη κερδοφόρα επιχείρηση στον κόσμο, μετά τα ναρκωτικά και το εμπόριο όπλων, με κέρδη που ξεπερνούν 12,5 δις δολάρια.
 
Οι διεθνείς οργανισμοί, όπως ο ΟΗΕ, ανταποκρίνονται στο ρόλο τους;
Ο ρόλος του θα μπορούσε να ήταν πιο ουσιαστικός και πιο αποτελεσματικός. Οι τελευταίες εξελίξεις, με τις εντάσεις και τους πολέμους, στην ευρύτερη περιοχή της Ευρωασίας κατέδειξαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποδέχονται αυτό το θεσμό σα θεσμό συνύπαρξης, συνεννόησης και άμβλυνσης των μεγάλων εντάσεων και των ανισοτήτων στον κόσμο.
 
Η unicef;
Αναμφίβολα διαδραματίζει σημαντικό και πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντιμετώπιση προβλημάτων εκατοντάδων εκατομμυρίων παιδιών στον κόσμο, που βρίσκονται στα πρόθυρα του θανάτου, που αντιμετωπίζουν απειλές, που χρειάζονται υποστήριξη για την εξασφάλιση του ελαχίστου επιπέδου στη ποιότητα ζωής.
Ταυτόχρονα έχει γίνει τεράστιο έργο. Η προσφορά είναι ανεκτίμητη, αλλά δεν μας αρκεί. Έχουν σωθεί εκατοντάδες εκατομμυρίων παιδιά από βέβαιο θάνατο. Άνοιξαν σχολεία στον δοκιμαζόμενο και σπαρασσόμενο τρίτο κόσμο. Λειτούργησαν νοσοκομεία, αναπτύχθηκαν εκπαιδευτικά προγράμματα στο νοσηλευτικό, πολιτιστικό επίπεδο. Χιλιάδες στελέχη της unicef σε εθελοντική βάση κινούνται στις πιο απομακρυσμένες περιοχές του κόσμου καλύπτοντας καθημερινά χιλιάδες ανάγκες.
 
Πόσο μακρινό φαίνεται το παρελθόν, που ως πρόεδρος της ΓΣΕΕ, μαζί με τους χιλιάδες εργατών, διαδηλώνατε διεκδικώντας τα δικαιώματά τους;
Η σχέση μου με τα συνδικάτα και το συνδικαλισμό δεν ήταν ούτε συγκυριακή ούτε πολύ περισσότερο μια επιλογή κάτω από το βάρος εποχικών προβλημάτων. Ήταν μια βαθύτατη πολιτική σχέση που την ακολούθησα με συνέπεια όλα αυτά τα χρόνια. Απέκτησα ισχυρά βιώματα και αρχές, που είναι για μένα αδιαπραγμάτευτες. Είναι τρόπος ζωής. Οι μεγάλοι αγώνες που δώσαμε τότε αλλά και όσοι προηγήθηκαν μου διαμόρφωσαν πολύ συγκροτημένη κοινωνική συνείδηση.
 
Μια θέση στο προεδρείο της ΓΣΕΕ -συνήθως αυτή του προέδρου- οδηγεί στη Βουλή.
Έχει γίνει παραποίηση και πολύ κακή ερμηνεία της συνέχειας της δικής μου πορείας. Μπορεί να μην παρερμηνεύθηκε αλλά θεωρήθηκε πολλές φορές σαν πρόσχημα για να υποτιμηθεί ο ρόλος του συνδικαλιστή, να απαξιωθεί η κοινωνική συνεισφορά των συνδικαλιστών και να οδηγούμαστε σε πολύ ευτελή συμπεράσματα που συνδέουν τον συνδικαλισμό, σαν δημοκρατική λειτουργία, με τις ηθικές κοινωνικές αξίες και προτεραιότητες που περικλείει, με την ιδιοτέλεια και με την συναλλαγή.
Αρνήθηκα. Αρνούμαι τέτοια αντίληψη. Έδωσα δείγμα γραφής πως αντιλαμβάνομαι το ρόλο του συνδικαλισμού και ιδιαίτερα μέσα από τη ΓΣΣΕ όταν άλλαξα το καταστατικό, θέτοντας ως βασική προϋπόθεση στη θέση του προέδρου της ΓΣΕΕ να υπάρχουν μόνο δύο θητείες, για το ίδιο πρόσωπο.
 
Μέσα από αυτή τη συνδικαλιστική και πολιτική διαδρομή υπάρχουν αξίες που υιοθετήσατε και μένουν αναλλοίωτες;
Πάρα πολλά έχουν αλλοιωθεί, έχουν αλλοτριωθεί. Έχουν παραμορφωθεί μια σειρά από προτάγματα ιδεολογικά, πολιτικά και κοινωνικά. Έχουν ευνουχιστεί. Ενσωματώθηκαν σε μια καθαρά στρεβλή αντίληψη για το πώς πρέπει να λειτουργεί σήμερα η πολιτική και οι πολιτικοί. Αρνούμαι να αποδεχτώ αυτούς τους όρους της συναλλαγής, τους όρους της διαπλοκής, της εξίσωσης, των συμψηφισμών και των συμβιβασμών. Έμεινα έξω από αυτές τις πολιτικές αντιλήψεις, που κυριαρχούν σήμερα. Επιμένω και θα επιμείνω: η πολιτική είναι ανθρωπιά, αξιοπρέπεια, συνέπεια, σεβασμός και πάνω απ΄ όλα ειλικρίνεια.
Είναι και μεγάλο το τίμημα…
Ναι, αλλά θα συνεχίσω όποιο κι αν είναι. Ίσως ο λόγος μου και η στάση μου να μην βρίσκονται στο κέντρο του ενδιαφέροντος και να μην προκαλούν ερεθίσματα.

Όλα αυτά τα χρόνια φαντάζομαι ότι περάσατε από συμπληγάδες, από στενωπούς… Με τι κόστος στην προσωπική, στην οικογενειακή ζωή σας;
Δεν σας κρύβω πως αυτή η διαδρομή είχε μια πορεία μέσα από την οποία απέκτησα κοινωνική αναγνώριση και πολιτική καταξίωση. Αυτό το οφείλω κύρια στη οικογένειά μου. Είχα και διατηρώ μια ομαλή προσωπική και οικογενειακή ζωή.
 
Εκτός από το κόστος στην οικογενειακή ζωή υπάρχει και το κόστος για τον ίδιο τον άνθρωπο που ασχολείται με την πολιτική. Είναι ψυχοφθόρο τελικά να ασχολείσαι με την πολιτική;
Εάν πιστεύεις ότι αυτό που κάνεις είναι υπόθεση που δεν εξαντλείται, δεν υπηρετεί και δεν εξυπηρετεί ιδιοτελείς προσωπικούς στόχους και επιδιώξεις δεν συνδέεται και δεν σχετίζεται με συμφέροντα κάθε λογής δεν είναι ψυχοφθόρο. Είναι στάση ζωής.
Δεν ζούμε σε κοινωνία αγγέλων. Γνωρίζουμε πως αναπτύσσονται και πως συγκρούονται αυτά τα οικονομικά συμφέροντα με την πολιτική. Πόσο σαθρό είναι το έδαφος πάνω στο οποίο πολλές φορές ασκείται πολιτική λόγω της γιγάντωσης αυτών των οικονομικών κέντρων και συμφερόντων. Είναι ψυχοφθόρα διαδικασία.
 
Παρά το θεσμικό σας ρόλο δεν σας βλέπουμε συχνά στη τηλεόραση. Σας αποφεύγουν τα κανάλια ή εσείς τα αποφεύγετε;
Δεν μιλάω επί παντός επιστητού. Προσπαθώ, στο βαθμό που αυτό είναι κατορθωτό, να επιλέγω και να αξιολογώ από τις πολλές προτάσεις που δέχομαι.
 
Η τηλεόραση, με τη σημερινή της μορφή, φτιάχνει, διαμορφώνει συνειδήσεις; Φτιάχνει εξαρτώμενες ή ανεξάρτητες προσωπικότητες;
Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το τηλεοπτικό σταρ σύστεμ στη χώρα μας δεν καλλιεργεί την ελεύθερη στάση ζωής ούτε διαμορφώνει συνειδήσεις. Ή μάλλον τις διαμορφώνει αλλά ως παραδείγματα προς αποφυγή.
 
Πρόσφατα τιμηθήκατε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος του Φοίνικα για την κοινωνική και ανθρωπιστική σας προσφορά. Είναι επιβράβευση αυτής της πορείας;
Είναι ξεχωριστή, μεγάλη στιγμή για μένα. Είναι μια αναγνώριση της πορείας μου όλα αυτά τα χρόνια, μια επιβεβαίωση ότι αυτά για τα οποία που αγωνίστηκα και θα αγωνίζομαι συγκινούν, ευαισθητοποιούν. Είναι η κορύφωση μιας πορείας που χαρακτηρίστηκε από συνέπεια, ευαισθησία και από σεμνότητα στους συλλογικούς αγώνες.
 
Πως σκιαγραφείτε τον Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο;
Ένα από τα πιο μεγάλα και ζωντανά κεφάλαια της Ελλάδας και του ελληνισμού. Με το ήθος, το μέτρο, τη συνέπεια, όλη αυτή την κουλτούρα που εκπέμπει, που αντιπροσωπεύει, είναι μια προσωπικότητα υπόδειγμα για το πώς μπορεί αυτή η χώρα να κυβερνηθεί και πως μπορεί πραγματικά να επανασυνδέσει τις προσδοκίες με τις ανάγκες ενός λαού.
 
Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού. Προσδιορίστε την επόμενη μέρα.
Θα συνεχίσω να προβάλω την ανάγκη συνύπαρξης με τις μειονότητες στη χώρα μας. Να συμβάλλω στη δημιουργία σχολείων του δρόμου, για τα παιδιά των φαναριών. Σκέφτομαι ότι πρέπει να αναδείξω ακόμη περισσότερο τα ζητήματα της παιδικής εκμεταλλεύσεις, της παιδικής πορνείας. Να προβάλλω την ανάγκη σεβασμού και αναγνώρισης των δικαιωμάτων του παιδιού, που αποτελεί πανανθρώπινο κείμενο οικουμενικής αποδοχής της UNICEF.
Θα ένοιωθα πως πρόσφερα το ελάχιστο όταν αλλάξουν τα δεδομένα: κάθε λεπτό που περνάει ένα παιδί -μέχρι 8 χρόνων- πεθαίνει από AIDS. Στην Αφρική αδυνατούν να προστατεύσουν τις κοινωνίες τους αφού δεν μπορούν ν αγοράσουν φάρμακα και να κάνουν προληπτικές ενημερώσεις στον κόσμο για τις συνθήκες διαβίωσης. Όταν καταφέρω να ανταποκριθώ κι ΄γω σωστά στις προκλήσεις θα είναι βέβαιο πως όσα σκέφτομαι σήμερα μπορούν να γίνουν αύριο.
 
 
 


Το αληθινό πρόσωπο του "Ωνασείου" - ΕΘΝΟΣ 02.02.1996
Τα τελευταία λόγια της Μελίνας - ΕΘΝΟΣ 10.03.1994
ΙΚΑΡΙΑ: Η φωτιά που καίει ακόμα - ΕΘΝΟΣ 23.02.1994
Φάτον γιατί θα σε φάει - ΕΘΝΟΣ 05.10.1992
"Νίκησε" δυο φορές το θάνατο - ΕΘΝΟΣ 23.07.1992
Γλύτωσε με πρότυπο τον Ιώβ - ΕΘΝΟΣ 15.04.1992
ΓΑΒΡΙΕΛΑ: Η θεά του αγοραίου έρωτα - ΕΘΝΟΣ 27.08.1991
'Αδειασε η αγκαλιά της μάνας - ΕΘΝΟΣ 24.07.1991
Created by Hellas Internet